Sırbistan’da Yabancıların Vergi Mukimliği: Kriterler, 183 Gün Kuralı ve Çifte Vergilendirme

183 gün yazılı takvim ve yüzde işareti; Sırbistan’da yabancıların vergi mukimliğini simgeliyor.

Sırbistan’da yabancıların vergi mukimliği yalnızca ülkede geçirilen gün sayısına göre belirlenmez. Bir yabancı, Sırbistan’da 183 gün geçirmeden önce de burada ikametgâhının veya ticari ve kişisel menfaatlerinin merkezinin bulunması hâlinde Sırbistan’da vergi mukimi hâline gelebilir.

Vergi statüsü; vatandaşlık, geçici ikamet izni, daimi ikamet izni veya çalışma hakkı ile aynı anlama gelmez. Bir yabancının ikamet izni bulunmasına rağmen henüz vergi mukimi sayılmaması mümkün olduğu gibi, uzun süreli ikamet izni almadan önce vergi mukimliği kriterlerini karşılaması da mümkündür.

Bir kişinin Sırbistan’da vergi mukimi hâline gelmesiyle birlikte yurt dışından elde ettiği gelirler de vergilendirme açısından önem kazanabilir. Aynı kişinin başka bir devlet tarafından da vergi mukimi olarak kabul edilmesi hâlinde, söz konusu devlet ile Sırbistan arasında yürürlükte bir anlaşma bulunması durumunda ilgili Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması hükümleri uygulanır.

Vergi Mukimliği Nedir?

Vergi mukimliği, gerçek bir kişinin belirli bir devlete karşı vergi yükümlülüğünün kapsamını belirler.

Sırbistan’da vergi mukimi olan bir kişi, kural olarak hem Sırbistan’da hem de yurt dışında elde ettiği gelirler üzerinden vergilendirmeye tabi olabilir. Bu durum genellikle “dünya çapındaki gelirlerin vergilendirilmesi” olarak ifade edilir. Ancak somut vergi yükümlülüğü; gelirin türüne, Sırbistan’ın iç vergi mevzuatına ve uygulanabilir uluslararası anlaşma hükümlerine göre belirlenir.

Sırbistan’da vergi mukimi olmayan bir kişi de Sırbistan ile bağlantılı gelirleri bakımından vergi mükellefi olabilir. Bu kapsamda; Sırbistan’da gerçekleştirilen çalışmadan elde edilen gelirler, taşınmazların kiraya verilmesinden elde edilen gelirler, Sırbistan’da yerleşik bir şirketten elde edilen temettüler, değer artış kazançları ve Sırbistan kaynaklı diğer gelirler yer alabilir.

Vergi mukimliği aşağıdaki kavramlardan ayrı değerlendirilmelidir:

● vatandaşlık

● geçici ikamet

● daimi ikamet

● adres bildirimi

● idari anlamda yerleşim yeri

● çalışma hakkı

● birleşik izin

● şirket kurucusu veya müdürü olma statüsü

● şirketin vergi mukimliği

Kimler Sırbistan’da vergi mukimi sayılır?

Yabancı bir kişi, aşağıdaki kriterlerden en az birini karşılaması hâlinde Sırbistan’da vergi mukimi sayılabilir:

● Sırbistan’da yerleşim yerinin bulunması

● ticari ve hayati menfaatlerinin merkezinin Sırbistan’da bulunması

● ilgili vergi yılında başlayan veya sona eren herhangi bir 12 aylık dönem içinde Sırbistan’da 183 gün veya daha uzun süre bulunması

Bu kriterler alternatif niteliktedir. Yabancı kişinin her üç koşulu aynı anda karşılaması gerekmez.

Bu nedenle, bir kişinin Sırbistan’da 183 günden daha az süre bulunmuş olması, tek başına vergi mukimi sayılmasını engellemez. Kişisel, ailevi veya ticari bağlarının Sırbistan ile yeterince güçlü olması hâlinde, söz konusu kişi 183 günlük süre dolmadan da Sırbistan’da vergi mukimi hâline gelebilir.

183 Gün Kuralı Tek Kriter Midir?

183 gün kuralı, vergi mukimliğinin belirlenmesinde tek kriter değildir.

Yabancı bir kişinin Sırbistan’da 183 gün geçirmediği sürece otomatik olarak vergi mukimi olmadığı yönündeki düşünce yaygın bir yanılgıdır. Böyle bir değerlendirme, kişinin yerleşim yerini ve ticari ve hayati menfaatlerinin merkezini göz ardı eder.

Örneğin, yabancı bir kişi eylül ayında Sırbistan’a gelebilir, uzun süreli bir konut kiralayabilir, ailesini Sırbistan’a taşıyabilir, burada çalışmaya başlayabilir ve ticari faaliyetlerini Sırbistan’dan yönetebilir. Yıl sonuna kadar ülkede 183 gün geçirmemiş olsa dahi, içinde bulunduğu koşullar bir bütün olarak değerlendirildiğinde Sırbistan’da vergi mukimi olduğu sonucuna varılabilir.

Sırbistan’da geçirilen gün sayısı önemli olmakla birlikte, vergi mukimliğinin değerlendirilmesinde dikkate alınan tek unsur değildir.

Sırbistan’da 183 Günlük Kalış Süresi Nasıl Hesaplanır?

183 gün kuralının uygulanmasında yalnızca 1 Ocak ile 31 Aralık arasındaki takvim yılı esas alınmaz.

Belirli bir vergi yılında başlayan veya sona eren herhangi bir 12 aylık dönem içerisinde Sırbistan’da 183 gün veya daha uzun süre bulunulması dikkate alınır.

Sürenin hesaplanmasında:

● kesintisiz ve kesintili kalış süreleri birlikte hesaplanır

● ilgili tüm giriş ve çıkışlar dikkate alınır

● Sırbistan’dan kısa süreli ayrılışlar, daha önce ülkede geçirilen günleri ortadan kaldırmaz

● günün bir kısmı tam gün olarak hesaba katılabilir

● ülkede fiilen kalınmaksızın gerçekleştirilen transit geçişler farklı şekilde değerlendirilebilir

Sık seyahat eden yabancıların Sırbistan’da geçirdikleri günlere ilişkin kendi kayıtlarını tutmaları önemlidir. Zira pasaporttaki son giriş veya çıkış damgası, Sırbistan’da geçirilen toplam gün sayısını her zaman eksiksiz olarak göstermeyebilir.

Sırbistan’a Giriş ve Sırbistan’dan Çıkış Günleri Hesaba Dahil Edilir mi?

Sırbistan’a giriş ve Sırbistan’dan çıkış günleri, ülkede geçirilen tam günler olarak hesaba dahil edilebilir.

Kişinin günün yalnızca belirli bir bölümünde dahi Sırbistan’da fiziken bulunması hâlinde, söz konusu gün vergi açısından yapılan hesaplamada dikkate alınabilir. Kişinin Sırbistan’da fiilen kalmaksızın yalnızca transit geçiş yapması durumunda ise farklı bir değerlendirme söz konusu olabilir.

Sırbistan’da geçirilen gün sayısının kanıtlanması bakımından aşağıdaki belgeler faydalı olabilir:

● pasaport giriş ve çıkış damgaları

● uçak biletleri

● biniş kartları

● sınır geçiş kayıtları veya belgeleri

● konaklama rezervasyonları

● kira sözleşmeleri

● seyahat görev belgeleri

● iş seyahati kayıtları

● fiziki bulunma takvimi

Sık seyahat eden kişilerin, yıl boyunca Sırbistan’a yaptıkları giriş ve Sırbistan’dan çıkışlarına ilişkin düzenli kayıt tutmaları tavsiye edilir.

Vergi Açısından Sırbistan’da Yerleşim Yeri Ne Anlama Gelir?

Vergi açısından yerleşim yeri, her türlü resmî adres kaydıyla otomatik olarak aynı kabul edilmemelidir.

Değerlendirme kapsamında aşağıdaki hususlar dikkate alınabilir:

● yabancı kişinin sürekli olarak kullanımına hazır bir konutunun bulunup bulunmadığı

● söz konusu adreste fiilen yaşayıp yaşamadığı

● konutun ne kadar süreyle kullanımına hazır olduğu

● söz konusu konutun aile konutu niteliğinde olup olmadığı

● konaklamanın kısa süreli mi yoksa uzun süreli mi olduğu

● yabancı kişinin başka bir ülkede de konutunun bulunup bulunmadığı

● günlük yaşamını ağırlıklı olarak nerede sürdürdüğü

Adres kaydı önemli bir delil teşkil edebilir; ancak tek başına her durumda kesin bir sonuca ulaşılması için yeterli olmayabilir.

Birkaç günlük otel konaklaması ile yabancı kişinin uzun süreli ve kesintisiz olarak kullanımına hazır bulunan bir konut, vergi mukimliğinin değerlendirilmesi bakımından aynı ağırlığa sahip değildir.

Ticari ve Hayati Menfaatlerin Merkezi Nedir?

Ticari ve hayati menfaatlerin merkezi, bir kişinin en önemli kişisel ve ekonomik bağlarının hangi ülkede bulunduğunu gösterir.

Menfaatlerin merkezini tek başına ve otomatik olarak belirleyen herhangi bir belge bulunmamaktadır. Değerlendirme, somut olayın tüm koşulları birlikte dikkate alınarak yapılır.

Hayati Menfaatler

Hayati menfaatlerin değerlendirilmesinde aşağıdaki hususlar önem taşıyabilir:

● eşin yaşadığı yer

● çocukların yaşadığı yer

● çocukların devam ettiği okul veya anaokulu

● aile konutu

● sağlık sigortası

● sağlık hizmetlerinin alındığı yer

● sosyal ve ailevi bağlar

● günlük yaşam faaliyetleri

● uzun süreli olarak kullanıma hazır bulunan konut

● kişinin olağan yaşamını sürdürdüğü yer

Yabancı bir kişi birden fazla ülkede çalışıyor olsa dahi, ailesinin sürekli olarak Sırbistan’da yaşaması, vergi mukimliğinin değerlendirilmesinde önemli ağırlığa sahip bir unsur olabilir.

Ticari Menfaatler

Ticari menfaatlerin değerlendirilmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınabilir:

● çalışılan yer

● işin fiilen yürütüldüğü yer

● müdürlük görevinin bulunması

● bir şirkette pay sahibi olunması

● serbest meslek veya bağımsız ticari faaliyette bulunulması

● ofisin bulunduğu yer

● çalışanların bulunduğu yer

● başlıca müşterilerin bulunduğu yer

● banka hesapları

● yatırımlar

● gelir kaynakları

● gelir getiren taşınmazlar

● önemli ticari kararların alındığı yer

Sırbistan’da şirket kurulmuş olması tek başına belirleyici değildir. Ancak yabancı kişinin şirketin faaliyetlerini Sırbistan’dan günlük ve fiilî olarak yönetmesi hâlinde, bu durum vergi mukimliğinin değerlendirilmesinde önemli bir unsur teşkil edebilir.

Sırbistan’da şirket kurulmuş olması tek başına belirleyici değildir. Ancak yabancı kişinin şirketin faaliyetlerini Sırbistan’dan günlük ve fiilî olarak yönetmesi hâlinde, bu durum vergi mukimliğinin değerlendirilmesinde önemli bir unsur teşkil edebilir.

İki Ülkede Bağların Bulunması Hâlinde Menfaatlerin Merkezi Nasıl Belirlenir?

Birçok yabancı kişinin birden fazla ülkeyle önemli bağları bulunabilir.

Örneğin, bir kişi:

● ailesi bir ülkede yaşarken başka bir ülkede çalışabilir

● başka bir ülkede çalışabilir

● her iki ülkede de konut sahibi olabilir

● birden fazla kaynaktan gelir elde edebilir

● bir şirketi Sırbistan’dan yönetebilir

● sık sık seyahat edebilir

Bu tür durumlarda, kişinin ilgili ülkelerle olan bağlarının sürekliliği ve yoğunluğu değerlendirilir.

Değerlendirme bakımından aşağıdaki hususlar önem taşıyabilir:

● asıl aile konutunun nerede bulunduğu

● kişinin günlük yaşamının büyük bölümünü nerede sürdürdüğü

● ticari kararların nerede alındığı

● temel gelir kaynağının nerede bulunduğu

● eşin ve çocukların nerede yaşadığı

● hangi konutun kişinin fiilen ve sürekli olarak kullanımına hazır olduğu

● kişinin sosyal ve ekonomik bağlarının hangi ülkede daha istikrarlı ve güçlü olduğu

Vergisel değerlendirme yalnızca belgelerin sayılmasıyla sınırlı değildir. Kişinin fiilî yaşam düzeninin ve günlük hayatını gerçekte nasıl sürdürdüğünün bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekir.

Geçici İkamet İzni Otomatik Olarak Vergi Mukimliği Anlamına Gelir mi?

Geçici ikamet iznine sahip olmak, otomatik olarak vergi mukimi olmak anlamına gelmez.

Geçici ikamet izni, yabancı bir kişinin Sırbistan’da yasal olarak ikamet etme hakkını düzenler. Vergi mukimliği ise kişinin vergisel statüsünü ve vergi yükümlülüklerinin kapsamını belirler.

Bununla birlikte, geçici ikamet izni aşağıdaki durumlarla bağlantılı olduğunda vergi mukimliğinin değerlendirilmesi bakımından önemli bir delil teşkil edebilir:

● Sırbistan’da uzun süreli yaşam

● kira sözleşmesi

● konut mülkiyeti

● çalışma veya istihdam

● ailenin Sırbistan’da bulunması

● Sırbistan’da 183 gün veya daha uzun süre bulunulması

● menfaatler merkezinin Sırbistan’a taşınması

Bir kişi geçici ikamet iznine sahip olmasına rağmen vergi mukimi olmayabilir. Bununla birlikte, diğer vergi mukimliği kriterlerinden birini karşılaması hâlinde 183 günlük süre dolmadan da Sırbistan’da vergi mukimi hâline gelebilir.

Daimi İkamet Vergi Mukimliği Anlamına Gelir mi?

Daimi ikamet, Sırbistan ile güçlü bir bağ teşkil eder.

Sırbistan’da daimi ikamet hakkına, aile konutuna ve bir işe sahip olan ve temel ticari faaliyetlerini Sırbistan’da yürüten bir kişinin vergi mukimliği kriterlerini karşılama ihtimali oldukça yüksektir.

Bununla birlikte, başka bir devletin de aynı kişiyi kendi vergi mukimi olarak kabul etmesi hâlinde, ilgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının hükümlerinin incelenmesi gerekir.

Bu nedenle daimi ikamet, vergi mukimliğinin belirlenmesinde önemli bir unsur olmakla birlikte, vergi mukimliği yine de ilgili vergi mevzuatı ve somut olayın koşulları çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.

Konut Satın Almak Vergi Mukimliği Doğurur mu?

Bir konut satın almak, tek başına ve otomatik olarak vergi mukimliği doğurmaz.

Yabancı bir taşınmaz maliki, Sırbistan’da vergi mukimi olmasa dahi emlak vergisi ödeme yükümlülüğüne tabi olabilir.

Konut, aşağıdaki durumlarda vergi mukimliğinin değerlendirilmesi bakımından önemli hâle gelebilir:

● yabancı kişinin söz konusu konutta sürekli olarak yaşaması

● konutun sürekli olarak kullanımına hazır bulunması

● ailesinin bu konutta yaşaması

● ticari faaliyetlerini bu konuttan yürütmesi

● Sırbistan’da önemli sayıda gün geçirmesi

● başka bir ülkede daha güçlü bir menfaatler merkezinin bulunmaması

Aşağıdaki kavramların birbirinden ayrılması gerekir:

● taşınmaz mülkiyeti

● emlak vergisi

● kira gelirine ilişkin vergi

● taşınmaz mülkiyetine dayalı geçici ikamet

● gerçek kişinin vergi mukimliği

Sırbistan’da Şirket Kurmak Otomatik Olarak Vergi Mukimliği Doğurur mu?

Sırbistan’da şirket kurulması, yabancı şirket kurucusunu otomatik olarak Sırbistan’da vergi mukimi hâline getirmez.

Şirket ile şirket sahibi, vergisel açıdan ayrı mükelleflerdir.

Bununla birlikte şirket, kurucunun ticari menfaatler merkezinin belirlenmesinde özellikle aşağıdaki durumlarda önem taşıyabilir:

● şirketi günlük olarak Sırbistan’dan yönetmesi

● müdürlük görevini yürütmesi

● Sırbistan’da ofisinin ve çalışanlarının bulunması

● önemli ticari kararları Sırbistan’dan alması

● gelirlerinin büyük bölümünü Sırbistan’daki şirket üzerinden elde etmesi

● Sırbistan’da uzun süreli olarak bulunması

Aşağıdaki hususların ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir:

● şirketin vergi mukimliği

● gerçek kişinin vergi mukimliği

● müdürlük görevi karşılığında alınan ücret

● ücret geliri

● temettü geliri

● şirket paylarının satışından elde edilen gelir

● vergi ve sosyal güvenlik primi yükümlülükleri

Yabancı Şirket Müdürü ve Vergi Mukimliği

Yabancı bir şirket müdürü, Sırbistan’da vergi mukimi veya vergi mukimi olmayan kişi statüsünde olabilir.

Değerlendirme bakımından aşağıdaki hususlar önem taşır:

● Sırbistan’da geçirilen gün sayısı

● işin fiilen yürütüldüğü yer

● kararların alındığı yer

● aile konutunun bulunduğu yer

● yerleşim yeri

● müdürlük görevi karşılığında alınan ücret

● ödemeyi yapan kişinin veya kuruluşun bulunduğu ülke

● çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması

● sosyal güvenlik durumu

Yabancı bir kişinin Sırbistan Ticaret Sicili Ajansı nezdinde şirket müdürü olarak tescil edilmiş olması, tek başına kişinin vergi mukimliğini otomatik olarak belirlemez.

Bununla birlikte, müdürün şirketi günlük ve fiilî olarak Sırbistan’dan yönetmesi ve Sırbistan’da aile konutunun ve ailesinin bulunması, vergi mukimliğinin değerlendirilmesinde oldukça önemli unsurlar teşkil edebilir.

Dijital Göçebeler ve Serbest Çalışanlar

Dijital göçebe veya serbest çalışan bir kişi, yalnızca yabancı müşterilere hizmet veriyor olsa dahi Sırbistan’da vergi mukimi hâline gelebilir.

Vergi statüsünün belirlenmesinde yalnızca aşağıdaki hususlar belirleyici değildir:

● müşterinin hangi ülkede kayıtlı olduğu

● ödemenin hangi para biriminde yapıldığı

● gelirin hangi banka hesabına yatırıldığı

● sözleşmenin yabancı bir şirketle yapılmış olup olmadığı

Aşağıdaki hususlar da önem taşır:

● işin fiilen gerçekleştirildiği yer

● Sırbistan’da geçirilen gün sayısı

● Sırbistan’da bir konutun bulunması

● ailenin yaşadığı yer

● ticari ve hayati menfaatlerin merkezi

● başka bir ülkedeki vergi statüsü

● uygulanabilir bir uluslararası anlaşmanın bulunup bulunmadığı

Gelirin yabancı bir ülkedeki banka hesabına yatırılması, söz konusu gelirin Sırbistan’da beyan edilmesi yükümlülüğünü otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Sırbistan’da Vergi Mukimi Hangi Gelirleri Beyan Eder?

Sırbistan’da vergi mukimi olan bir kişi bakımından, kural olarak hem Sırbistan’da hem de yurt dışında elde edilen gelirler dikkate alınır.

Bu kapsamda aşağıdaki gelirler yer alabilir:

● Sırbistan’da elde edilen ücret geliri

● yabancı bir işverenden elde edilen ücret geliri

● müdürlük görevi karşılığında elde edilen gelir

● serbest çalışmadan elde edilen gelir

● danışmanlık hizmetlerinden elde edilen gelir

● bağımsız faaliyetten elde edilen gelir

● Sırbistan’dan elde edilen temettü geliri

● yurt dışından elde edilen temettü geliri

● faiz geliri

● telif hakkı gelirleri

● taşınmazların kiraya verilmesinden elde edilen gelir

● değer artış kazancı

● hisse senetlerinin satışından elde edilen gelir

● diğer vergiye tabi gelirler

Dünya çapında elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi, her bir gelirin otomatik olarak iki kez vergilendirileceği anlamına gelmez. Bu kapsamda, başka bir ülkede ödenmiş olan verginin, uygulanabilecek vergi mahsup yönteminin, vergi istisnası veya muafiyetinin ve somut duruma uygulanabilir çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının ayrıca incelenmesi gerekir.

Sırbistan’da Vergi Mukimi Olmayan Kişilerin Vergi Yükümlülükleri Nelerdir?

Sırbistan’da vergi mukimi olmayan bir kişi, Sırbistan kaynaklı gelirleri bakımından vergi mükellefi olabilir.

Bu kapsamda aşağıdaki gelirler yer alabilir:

● Sırbistan’da gerçekleştirilen çalışma karşılığında elde edilen ücret geliri

● Sırbistan’da sunulan hizmetlerden elde edilen gelir

● Sırbistan’daki bir taşınmazın kiraya verilmesinden elde edilen gelir

● taşınmazlardan elde edilen değer artış kazancı

● Sırbistan’da yerleşik bir şirketten elde edilen temettü geliri

● Sırbistan kaynaklı faiz geliri

● telif hakkı geliri

● müdürlük görevi karşılığında elde edilen gelir

● Sırbistan ile bağlantılı diğer gelirler

Vergi mukimi olmayan kişi statüsünde olmak, kişinin Sırbistan’da hiçbir vergi yükümlülüğünün bulunmadığı anlamına gelmez.

Yurt Dışından Elde Edilen Gelirler

Sırbistan’da vergi mukimi hâline gelen yabancı bir kişinin, yurt dışından elde ettiği gelirleri kapsamlı şekilde gözden geçirmesi gerekir.

Her bir gelir bakımından aşağıdaki hususlar incelenmelidir:

● gelirin kaynaklandığı ülke

● gelirin türü

● gelirin elde edildiği tarih

● gelirin ait olduğu dönem

● yurt dışında ödenen vergi

● uygulanabilir bir uluslararası anlaşmanın bulunup bulunmadığı

● çifte vergilendirmenin önlenmesinde uygulanacak yöntem

● beyan süresi

● ilgili vergi beyannamesi

● tevsik edici belgeler

Ücret geliri, temettü, faiz, kira geliri ve değer artış kazancı farklı vergisel uygulamalara tabi olabilir.

Vergi Mukimliği Ne Zaman Başlar?

Vergi mukimliği, mutlaka Sırbistan’da geçirilen 183. günde başlamak zorunda değildir.

Sırbistan’a yerleşen bir kişi, somut koşullara bağlı olarak ilk giriş tarihinden veya vergi mukimliği açısından önem taşıyan koşulların oluştuğu tarihten itibaren Sırbistan’da vergi mukimi sayılabilir.

Değerlendirme bakımından aşağıdaki hususlar önem taşıyabilir:

● Sırbistan’a ilk giriş tarihi

● uzun süreli yerleşme niyeti

● çalışmaya başlama tarihi

● uzun süreli kira sözleşmesinin yapılması

● konut satın alınması

● ailenin Sırbistan’a gelmesi

● çocukların okula kaydedilmesi

● ticari faaliyetlerin Sırbistan’dan yönetilmeye başlanması

● menfaatler merkezinin Sırbistan’a taşındığı tarih

Sırbistan’a gelinen yıl bakımından, kişinin belirli bir tarihten önce ve sonra farklı vergi statülerine sahip olduğu bölünmüş bir vergilendirme dönemi söz konusu olabilir.

Vergi Mukimliği Ne Zaman Sona Erer?

Vergi mukimliği, kişinin Sırbistan’dan kesin olarak ayrılması ve artık yerleşim yeri, menfaatler merkezi veya ülkede geçirilen gün sayısına ilişkin kriterleri karşılamaması hâlinde sona erebilir.

Aşağıdaki hususların incelenmesi önemlidir:

● Sırbistan’dan ayrılış tarihi

● adres kaydının silinmesi

● kira ilişkisinin sona ermesi

● konutun satılması veya kiraya verilmesi

● eşin ve çocukların Sırbistan’dan ayrılması

● çalışma ilişkisinin sona ermesi

● şirketin Sırbistan’dan yönetilmesine son verilmesi

● başka bir ülkede yeni bir vergi mukimliği statüsünün kazanılması

● Sırbistan’dan ayrıldıktan sonra ülkede geçirilen gün sayısı

Sırbistan’dan yalnızca fiziken ayrılmak, aile konutunun, eşin, çocukların ve temel ticari faaliyetlerin Sırbistan’da kalmaya devam etmesi hâlinde vergi mukimliğinin sona ermesi için tek başına yeterli olmayabilir.

Vergi mukimliğinin sona erdiğinin uygun belgelerle tevsik edilmesi önemlidir. Bu husus, özellikle kişinin Sırbistan ile bağlantılı gelirler elde etmeye devam ettiği durumlarda ayrıca önem taşır.

Çifte Vergi Mukimliği Nedir?

Çifte vergi mukimliği, iki ülkenin iç mevzuatının aynı kişiyi eş zamanlı olarak kendi vergi mukimi kabul etmesi durumunda ortaya çıkar.

Örneğin, yabancı bir kişi:

● Sırbistan’da 183 gün geçirebilir

● başka bir ülkede sürekli kullanabileceği bir konutu muhafaza edebilir

● ailesi başka bir ülkede yaşayabilir

● Sırbistan’da çalışabilir

● her iki ülkede de gelir elde edebilir

Bu durumda her iki ülke de kişiden vergi beyannamesi vermesini ve ilgili vergisel yükümlülüklerini yerine getirmesini talep edebilir.

Sırbistan ile diğer ülke arasında çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bulunması hâlinde, vergi mukimliği konusundaki bu çakışmanın giderilmesinde ilgili anlaşma hükümleri uygulanır.

Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması Nedir?

Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması, Sırbistan ile diğer bir ülke arasında vergilendirme yetkisinin nasıl paylaştırılacağını düzenler.

Anlaşma aşağıdaki konulara ilişkin hükümler içerebilir:

● vergi mukimliği

● ücret gelirleri

● bağımsız faaliyetlerden elde edilen gelirler

● müdürlük görevinden elde edilen gelirler

● temettüler

● faiz gelirleri

● telif hakkı gelirleri

● taşınmazlardan elde edilen gelirler

● değer artış kazançları

● emekli aylıkları

● diğer gelirler

Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının bulunması, bir gelirin hiçbir ülkede vergilendirilmeyeceği anlamına gelmez.

Anlaşmanın amacı, hangi ülkenin ilgili geliri vergilendirme hakkına sahip olduğunu belirlemek ve aynı gelirin uygun bir vergisel indirim veya mahsup mekanizması uygulanmaksızın nihai olarak iki kez vergilendirilmesini önlemektir.

Çifte Vergi Mukimliği Nasıl Çözümlenir?

Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarında, kişinin hangi ülkenin vergi mukimi sayılacağının belirlenmesi amacıyla genellikle belirli kriterler sırasıyla uygulanır.

Tipik sıralama şu şekildedir:

  1. sürekli kullanılabilir konut
  2. hayati menfaatlerin merkezi
  3. mutat olarak bulunulan yer
  4. vatandaşlık
  5. yetkili makamların karşılıklı anlaşması

Ancak kullanılan ifadeler ve uygulanacak hükümler anlaşmadan anlaşmaya farklılık gösterebilir.

Bu nedenle, genel bir modelin doğrudan uygulanması yeterli değildir. Sırbistan ile yabancı kişinin aynı zamanda vergi mukimi sayıldığı diğer ülke arasında yürürlükte bulunan çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının somut hükümlerinin incelenmesi gerekir.

İki Ülkede Sürekli Kullanılabilir Konutun Bulunması

Yabancı bir kişinin her iki ülkede de kullanımına hazır bir dairesi veya evi bulunabilir.

Bu durumda aşağıdaki hususlar incelenir:

● her iki konutun da sürekli olarak kişinin kullanımına hazır olup olmadığı

● konutlardan birinin üçüncü bir kişiye kiraya verilmiş olup olmadığı

● yabancı kişinin fiilen nerede yaşadığı

● ailesinin nerede yaşadığı

● temel ticari faaliyetlerinin nerede yürütüldüğü

● konaklamanın niteliği

● söz konusu yerin otel konaklaması mı yoksa aile konutu mu olduğu

Yalnızca bir taşınmaza sahip olmak, söz konusu taşınmazın çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bakımından sürekli kullanılabilir konut olarak kabul edilmesi için tek başına yeterli olmayabilir.

Uzun süreli olarak kiraya verilmiş ve malikinin kullanımına hazır olmayan bir konut ile malikinin istediği zaman yaşayabileceği ve sürekli olarak kullanımına hazır bulunan bir konut, bu değerlendirme bakımından farklı nitelikte olabilir.

Uluslararası Anlaşma Kapsamında Hayati Menfaatlerin Merkezi

Kişinin her iki ülkede de sürekli kullanımına hazır bir konutunun bulunması hâlinde, hayati menfaatlerinin merkezinin hangi ülkede bulunduğu değerlendirilir.

Kişisel Bağlar

Değerlendirmede dikkate alınabilecek kişisel bağlar şunlardır:

● eş

● çocuklar

● aile konutu

● eğitim

● sağlık hizmetleri

● sosyal yaşam

● kuruluş ve organizasyonlara üyelik

● günlük yaşam faaliyetleri

Ekonomik Bağlar

Değerlendirmede dikkate alınabilecek ekonomik bağlar şunlardır:

● çalışma veya istihdam

● şirket

● müdürlük görevi

● bağımsız faaliyet

● yatırımlar

● gelirlerin büyük bölümünün elde edildiği yer

● kiraya verilen taşınmazlar

● bankacılık ilişkileri

● mesleki bağlantılar

Bu değerlendirmenin amacı, kişinin kişisel ve ekonomik ilişkileri bir bütün olarak ele alındığında hangi ülkeyle daha yakın bağlara sahip olduğunun belirlenmesidir.

Mutat Olarak Bulunulan Yer

Hayati menfaatlerin merkezinin açık bir şekilde belirlenememesi hâlinde, kişinin mutat olarak hangi ülkede bulunduğu değerlendirilebilir.

Bu değerlendirmede aşağıdaki hususlar önem taşır:

● her bir ülkede geçirilen gün sayısı

● kalışların sıklığı

● ülkeye gelişlerin düzenliliği

● devamlılık

● uzun bir dönem içerisindeki yaşam düzeni

● özel ve iş amaçlı seyahatler

Bu kriter, iç hukukta uygulanan 183 gün kuralıyla mutlaka aynı değildir.

Bir kişinin hiçbir ülkede 183 gün geçirmemiş olmasına rağmen, ülkelerden birinde diğerine kıyasla daha sık, düzenli ve istikrarlı şekilde bulunması mümkündür.

Bir Kriter Olarak Vatandaşlık

Vatandaşlık kriteri, genellikle önceki kriterlerin vergi mukimliğinin belirlenmesi bakımından kesin bir sonuca ulaştırmaması hâlinde uygulanır.

Bu nedenle, yabancı bir kişi yalnızca bir ülkenin pasaportuna sahip olması sebebiyle otomatik olarak o ülkenin vergi mukimi sayılmaz.

Vergi mukimliği ile vatandaşlık birbirinden farklı hukuki kavramlardır.

Çifte Vergilendirme Nedir?

Çifte vergilendirme, iki ülkenin aynı kişinin aynı döneme ilişkin aynı gelirini vergilendirmesi durumunda ortaya çıkabilir.

Bu durum aşağıdaki hâllerde söz konusu olabilir:

● bir ülkenin kişiyi vergi mukimi olarak vergilendirmesi

● diğer ülkenin geliri kaynak ülke esasına göre vergilendirmesi

● her iki ülkenin de kişiyi kendi vergi mukimi olarak kabul etmesi

● vergi mukimlik belgesinin ibraz edilmemesi

● anlaşmada öngörülen vergi oranının uygulanmaması

● vergi mahsubunun tanınmaması

● gelirin usulüne uygun şekilde beyan edilmemesi

Aynı gelirin iki ülkede de beyan edilmesi, ilgili kuralların doğru şekilde uygulanması hâlinde, söz konusu gelir üzerinde mutlaka nihai olarak iki kez vergi yükü doğacağı anlamına gelmez.

Çifte Vergilendirme Nasıl Önlenir?

Çifte vergilendirme, aşağıdaki yöntemler aracılığıyla azaltılabilir veya ortadan kaldırılabilir:

● vergi mahsubu

● istisna yöntemi

● çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması kapsamında vergi istisnası

● anlaşma kapsamında indirimli stopaj oranının uygulanması

● vergi mukimlik belgesinin ibraz edilmesi

● yurt dışında ödenen vergiye ilişkin belgenin sunulması

● fazla ödenen verginin iadesi

● yetkili makamlar arasında karşılıklı anlaşma usulü

Uygulanacak yöntem, gelirin türüne ve ilgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının hükümlerine göre değişir.

Vergi Mahsubu Yöntemi

Vergi mahsubu yönteminde Sırbistan, yurt dışından elde edilen gelir üzerinden vergi hesaplayabilir; ancak aynı gelir üzerinden başka bir ülkede daha önce ödenmiş olan verginin mahsubuna izin verebilir.

Mahsup edilebilecek tutar, söz konusu gelir üzerinden Sırbistan’da ödenmesi gereken vergi tutarıyla sınırlı olabilir.

Vergi mahsubunun uygulanabilmesi için aşağıdaki belgeler talep edilebilir:

● yabancı ülkenin vergi idaresi tarafından düzenlenen belge

● yabancı vergi idaresinin vergi tahakkukuna ilişkin kararı veya belgesi

● verginin ödendiğine ilişkin belge

● belgelerin tercümesi

● gelire ilişkin hesaplama

● yurt dışında ödenen verginin aynı gelir ve aynı döneme ilişkin olduğunu gösteren belge

Yurt dışında ödenen verginin Sırbistan’da hesaplanan vergiden daha düşük olması hâlinde, aradaki farkın Sırbistan’da ödenmesi gerekebilir.

Yurt dışında ödenen verginin daha yüksek olması hâlinde ise aradaki fazla tutarın Sırbistan’da otomatik olarak mahsup edilmesi mümkün olmayabilir.

İstisna Yöntemi

İstisna yönteminde belirli bir gelir, ülkelerden birinde vergiden istisna edilebilir.

Bazı vergi sistemlerinde, vergiden istisna edilen gelir diğer gelirler üzerinden uygulanacak vergi oranının belirlenmesinde yine de dikkate alınabilir.

Uygulanacak vergisel işlem aşağıdaki hususlara bağlıdır:

● ilgili uluslararası anlaşmanın hükümleri

● gelirin türü

● gelirin kaynaklandığı ülke

● kişinin vergisel statüsü

● iç hukuk hükümleri

Ücret geliri, temettü, faiz, değer artış kazancı ve emekli aylığı, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları kapsamında aynı vergisel işleme tabi olmayabilir.

Vergi Mukimlik Belgesi

Vergi mukimlik belgesi, bir kişinin belirli bir ülkenin vergi mukimi olduğunu kanıtlayan belgedir.

Bu belge, ödemeyi yapan kişi veya kuruluşun aşağıdaki vergisel uygulamalardan yararlanabilmesi için gerekli olabilir:

● anlaşma kapsamında vergi istisnası

● indirimli vergi oranı

● vergi mahsubu

● diğer avantajlı vergisel uygulamalar

Vergi mukimlik belgesi genellikle belirli bir vergilendirme dönemi için ve belirli bir ülkeyle yapılan çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının uygulanması amacıyla düzenlenir.

Bu belge kişinin vergi mukimliği statüsünü kanıtlar; ancak tek başına bu statüyü oluşturmaz.

POR-1 Formu Nedir?

POR-1 formu, gerçek veya tüzel kişinin Sırbistan’da vergi mukimi olduğunu teyit eden belgedir.

Bu belge, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının uygulanabilmesi amacıyla yabancı ülkedeki ödemeyi yapan kişi veya kuruluşa ibraz edilebilir.

POR-1 formuna, Sırbistan’da vergi mukimi olan kişinin aşağıdaki türde yurt dışı gelirleri elde etmesi hâlinde ihtiyaç duyulabilir:

● yurt dışından elde edilen temettü geliri

● faiz geliri

● hizmetler karşılığında elde edilen gelir

● telif hakkı geliri

● ücret geliri

● yabancı bir ülkeden elde edilen diğer gelirler

POR-1 belgesi, Sırbistan Vergi İdaresi tarafından belirli bir ülke ve vergilendirme dönemi için düzenlenir.

POR-2 Formu Nedir?

POR-2 formu, Sırbistan’da vergi mukimi olmayan bir kişinin, başka bir ülkenin vergi mukimi olduğunu Sırbistan’daki ödemeyi yapan kişi veya kuruluşa kanıtlamak amacıyla kullanılır.

Belge, ilgili yabancı ülkenin yetkili vergi idaresi tarafından düzenlenir veya onaylanır.

POR-2 formu, Sırbistan’daki ödemeyi yapan kişi veya kuruluşun ilgili uluslararası anlaşmada öngörülen vergi oranını veya vergi istisnasını uygulamasına imkân sağlayabilir.

Belgenin ödeme tarihinde mevcut olmaması hâlinde, Sırbistan’daki ödemeyi yapan kişi veya kuruluş, anlaşmada öngörülen vergisel avantajları uygulamaksızın Sırbistan’ın iç vergi mevzuatını uygulamakla yükümlü olabilir.

POR-1 Belgesi Nasıl Alınır?

POR-1 belgesinin alınmasına ilişkin süreç genellikle aşağıdaki aşamaları içerir:

  1. Sırbistan Vergi İdaresinin yetkili şubesinin belirlenmesi
  2. Başvurunun hazırlanması
  3. Belgenin kullanılacağı ülkenin belirtilmesi
  4. İlgili vergilendirme döneminin belirtilmesi
  5. Kimlik ve vergi kimlik bilgilerinin sunulması
  6. Gerekli hâllerde destekleyici belgelerin eklenmesi
  7. Başvurunun yetkili makama sunulması
  8. POR-1 belgesinin teslim alınması
  9. Belgenin yabancı ülkedeki ödemeyi yapan kişi veya kuruluşa ibraz edilmesi

Başvuruda aşağıdaki bilgiler yer alabilir:

● ad ve soyadı

● adres

● vergi kimlik bilgileri

● belgenin talep edildiği ülke

● ilgili vergilendirme dönemi

● belgenin düzenlenme amacı

Vergi Mukimlik Belgesi Vergi Mukimliği Statüsü Oluşturur mu?

Vergi mukimlik belgesi, tek başına vergi mukimliği statüsü oluşturmaz.

Vergi mukimliği, kanunda öngörülen kriterlerin karşılanmasıyla oluşur.

Vergi mukimlik belgesi ise mevcut vergi mukimliği statüsünü belirli bir vergisel amaç bakımından resmî olarak kanıtlamaya yarar.

Dolayısıyla bir kişi, vergi mukimlik belgesini almadan önce de vergi mukimi olabilir. Ancak bu belgenin bulunmaması, gelir ödemesi sırasında çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması hükümlerinin uygulanmasını zorlaştırabilir.

Vergi Mukimliği ve Yurt Dışından Elde Edilen Gelirin Beyanı

Sırbistan’da vergi mukimi olan ve yabancı bir kişi veya kuruluştan gelir elde eden kişinin, söz konusu gelir bakımından vergiyi kendisinin hesaplayıp ödeme veya başka bir vergi beyannamesi verme yükümlülüğünün bulunup bulunmadığını kontrol etmesi gerekir.

Doğru bir vergisel değerlendirme yapılabilmesi için aşağıdaki hususların belirlenmesi önemlidir:

● gelirin türü

● ödeme tarihi

● gelir tutarı

● para birimi

● tutarın dönüştürülmesinde uygulanacak döviz kuru

● yurt dışında ödenen vergi

● sosyal güvenlik primleri

● beyan süresi

● ilgili vergi beyannamesi

● ödemeye ilişkin tevsik edici belgeler

Farklı gelir türleri, farklı beyan ve vergilendirme kurallarına tabi olabilir.

Yıllık Gelir Vergisi

Belirli gelir türleri üzerinden ödenen vergilere ek olarak, gerçek kişinin ilgili geliri mevzuatta belirlenen eşiği aşması hâlinde yıllık gelir vergisi yükümlülüğü de doğabilir.

Söz konusu eşikler yıldan yıla değişebildiğinden, ilgili vergilendirme dönemi bakımından güncel tutarların ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

Yıllık gelir vergisinin hesaplanmasında aşağıdaki hususlar önem taşıyabilir:

● toplam vergiye tabi gelir

● kişisel indirimler

● bakmakla yükümlü olunan aile bireyleri

● belirli kişiler için öngörülen özel kurallar

● vergi matrahının ilgili kısımlarına uygulanan %10 ve %15 oranındaki vergi oranları

Belirli gelir türleri üzerinden vergi ödenmiş olması, yıllık gelir vergisi yükümlülüğünü otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Yurt Dışında Ödenen Vergi Sırbistan’daki Vergi Yükümlülüğünü Ortadan Kaldırır mı?

Yurt dışında vergi ödenmiş olması, Sırbistan’daki tüm vergisel yükümlülükleri otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Aşağıdaki hususların ayrıca incelenmesi gerekir:

● kişinin Sırbistan’da vergi mukimi olup olmadığı

● gelirin Sırbistan’da beyan edilmesinin gerekip gerekmediği

● uygulanabilir bir uluslararası anlaşmanın bulunup bulunmadığı

● yurt dışında ödenen verginin mahsup edilip edilemeyeceği

● mahsup edilebilecek vergi tutarı

● ilave olarak ödenmesi gereken bir vergi farkının bulunup bulunmadığı

● yabancı ülkenin vergi idaresinden alınmış bir belgenin gerekli olup olmadığı

● gelirin yıllık gelir vergisi hesabına dahil edilip edilmediği

Yurt dışında ödenen verginin mahsubundan sonra Sırbistan’da ilave olarak ödenecek bir vergi tutarı kalmasa dahi, söz konusu gelirin Sırbistan’da beyan edilmesi gerekebilir.

Vergi Mukimliği ve Sosyal Güvenlik Primleri

Vergi mukimliği ile sosyal güvenlik statüsü aynı hukuki konu değildir.

Bir kişi Sırbistan’da vergi mukimi olmakla birlikte, aşağıdaki durumlara bağlı olarak sosyal güvenlik primleri bakımından farklı bir statüye tabi olabilir:

● yabancı bir işveren için çalışma

● Sırbistan’a geçici olarak görevlendirilme

● sosyal güvenlik anlaşmasının uygulanması

● uygulanacak sosyal güvenlik mevzuatını gösteren belgenin bulunması

● iki ülkede eş zamanlı olarak çalışma

● sözleşmenin türü

Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması; emeklilik, sağlık ve diğer sosyal güvenlik alanlarını otomatik olarak düzenlemez.

Bu nedenle sosyal güvenlik primi yükümlülüklerinin ayrıca incelenmesi gerekir.

Vergi Mukimliğinin Değerlendirilmesi İçin Gerekli Belgeler

Vergisel statünün değerlendirilmesi için aşağıdaki belge ve bilgilere ihtiyaç duyulabilir:

● pasaport

● ülkeye giriş ve ülkeden çıkış kayıtları

● ikamet izni

● adres kayıt belgesi

● kira sözleşmesi

● konut mülkiyetini gösteren belge

● iş sözleşmesi

● yabancı işverenle yapılan sözleşme

● şirkete ilişkin belgeler

● müdürlük görevini gösteren belge

● ailenin yaşadığı yeri gösteren belgeler

● çocukların eğitimine ilişkin belgeler

● sağlık sigortasına ilişkin belgeler

Vergi Mukimliği ve Sosyal Güvenlik Primleri

Vergi mukimliği ile sosyal güvenlik statüsü aynı hukuki konu değildir.

Bir kişi Sırbistan’da vergi mukimi olmakla birlikte, aşağıdaki hususlara bağlı olarak sosyal güvenlik primleri bakımından farklı bir statüye tabi olabilir:

● yabancı bir işveren nezdinde çalışma

● Sırbistan’a geçici olarak görevlendirilme

● sosyal güvenlik anlaşmasının uygulanması

● uygulanacak sosyal güvenlik mevzuatını gösteren belgenin bulunması

● iki ülkede eş zamanlı olarak çalışma

● sözleşmenin türü

Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları, emeklilik, sağlık ve diğer sosyal güvenlik sigortalarına ilişkin yükümlülükleri otomatik olarak düzenlemez.

Bu nedenle, sosyal güvenlik primi yükümlülüklerinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

banka hesap dökümleri

● gelir dökümü

● diğer ülke tarafından düzenlenen vergi mukimlik belgesi

● yurt dışında ödenen vergiye ilişkin belge

● önceki dönemlere ait vergi beyannameleri

Her belgenin önemi her somut durumda aynı değildir. Gerekli belgeler ve bunların değerlendirmedeki ağırlığı, kişinin içinde bulunduğu koşullara göre değişebilir.

Vergi Mukimliğinin Adım Adım Değerlendirilmesi

Vergi mukimliğinin değerlendirilmesi genellikle aşağıdaki adımları içerir:

  1. Sırbistan’a ilk giriş tarihinin belirlenmesi
  2. Sırbistan’da geçirilen tüm günlerin kaydedilmesi
  3. 183 gün kuralının incelenmesi
  4. 12 aylık dönemin incelenmesi
  5. Yerleşim yerinin değerlendirilmesi
  6. Sürekli kullanıma hazır bir konutun bulunup bulunmadığının incelenmesi
  7. Ailevi bağların değerlendirilmesi
  8. Ticari ve ekonomik menfaatlerin değerlendirilmesi
  9. Vergi mukimliğinin muhtemel başlangıç tarihinin belirlenmesi
  10. Kişinin diğer ülkedeki vergisel statüsünün incelenmesi
  11. İlgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının incelenmesi
  12. Çifte vergi mukimliğinin çözümüne ilişkin kriterlerin uygulanması
  13. Sırbistan’da ve yurt dışında elde edilen gelirlerin tespit edilmesi
  14. Yurt dışında ödenen vergilerin incelenmesi
  15. Vergi mahsubu veya istisna yönteminin uygulanması
  16. POR-1 veya POR-2 belgesinin temin edilmesi
  17. Vergi beyannamesi verme yükümlülüklerinin belirlenmesi
  18. Sosyal güvenlik primleri ve sosyal güvenlik statüsünün incelenmesi
  19. Vergi mukimliğinin başlangıcının veya sona ermesinin belgelendirilmesi

Yabancıların En Sık Yaptığı Hatalar

Yalnızca 183 Gün Kuralına Güvenmek

Yabancı kişi, yerleşim yerini ve ticari ve hayati menfaatlerinin merkezini dikkate almaz.

Vergi mukimliği 183. gün dolmadan önce de başlayabilir.

Vergi Mukimliği ile İkamet Statüsünü Birbirine Karıştırmak

İkamet kartı, yanlış bir şekilde vergi statüsünün tek belirleyici unsuru olarak kabul edilir.

Vergisel statü ile göç ve ikamet statüsü birbirinden ayrı olarak değerlendirilir.

Yurt Dışından Elde Edilen Ücret Gelirini Beyan Etmemek

Yabancı kişi, gelirin Sırbistan dışındaki bir banka hesabına yatırılması nedeniyle Sırbistan açısından vergisel olarak önem taşımadığını düşünür.

Gelirin yatırıldığı banka hesabının bulunduğu ülke tek başına belirleyici değildir.

Temettü, Faiz ve Değer Artış Kazançlarını Göz Ardı Etmek

Vergisel değerlendirme yalnızca ücret gelirleriyle sınırlandırılırken, yurt dışından elde edilen diğer gelirler dikkate alınmaz.

Yurt Dışında Ödenen Verginin Sırbistan’daki Yükümlülüğü Otomatik Olarak Ortadan Kaldırdığını Varsaymak

İlgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması, vergi mahsubu ve gelir beyanı yükümlülüğü incelenmez.

Vergi Mukimlik Belgesinin Bulunmaması

Vergi mukimlik belgesinin bulunmaması nedeniyle ödemeyi yapan kişi veya kuruluş, anlaşmada öngörülen indirimli vergi oranını veya vergi istisnasını uygulayamayabilir.

Gün Sayısının Yanlış Hesaplanması

Sırbistan’a giriş günü, Sırbistan’dan çıkış günü veya daha önceki kesintili kalış süreleri hesaba katılmaz.

Şirket Kurulmasına Rağmen Kişisel Vergi Statüsünün Değerlendirilmemesi

Yabancı şirket kurucusu, şirketin vergisel yükümlülüklerini incelerken kendi kişisel vergi mukimliği ve buna bağlı yükümlülüklerini göz ardı eder.

Vergiler ile Sosyal Güvenlik Primlerinin Birbirine Karıştırılması

Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının sosyal güvenlik yükümlülüklerini de otomatik olarak düzenlediği varsayılır.

Sırbistan’dan Ayrılışın Belgelenmemesi

Kişi Sırbistan’dan fiziken ayrılır; ancak ailesini, aile konutunu ve temel ticari faaliyetlerini Sırbistan’da muhafaza etmeye devam eder.

Derya Group Consulting Nasıl Destek Sağlayabilir?

Derya Group Consulting, yabancı kişilere vergi mukimliğiyle bağlantılı konuların değerlendirilmesi ve gerekli belgelerin hazırlanıp düzenlenmesi süreçlerinde destek sağlamaktadır.

Sunulan destek aşağıdaki hizmetleri kapsayabilir:

● vergi mukimliğine ilişkin ön değerlendirme

● Sırbistan’da geçirilen günlerin hesaplanması

● 183 gün kuralının değerlendirilmesi

● yerleşim yerinin değerlendirilmesi

● ticari ve hayati menfaatler merkezinin değerlendirilmesi

● yabancı şirket kurucusunun vergisel statüsünün incelenmesi

● yabancı şirket müdürünün vergisel durumunun incelenmesi

● dijital göçebe veya serbest çalışan statüsünün değerlendirilmesi

● yurt dışından elde edilen gelirlerin incelenmesi

● ilgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının incelenmesi

● çifte vergi mukimliği durumunun değerlendirilmesi

● POR-1 belgesi için gerekli evrakların hazırlanması

● POR-2 belgelerinin kontrol edilmesi

● vergi belgelerinin tercüme sürecinin organize edilmesi

● yurt dışında ödenen vergilerin incelenmesi

● vergi beyannameleri için gerekli belgelerin hazırlanması

● muhasebeci veya vergi danışmanıyla koordinasyon sağlanması

● sosyal güvenlik primlerinin ve ilgili sosyal güvenlik anlaşmalarının değerlendirilmesi

● vergi mukimliğinin başlangıcının veya sona ermesinin belgelendirilmesi

Daha karmaşık durumlarda, kişinin Sırbistan’daki kalış süresi, ailevi durumu, çalışma ilişkisi, şirket faaliyetleri ve birden fazla ülkeden elde ettiği gelirlere ilişkin bilgilerin birlikte değerlendirilmesi özellikle önem taşır.

Sonuç

Yabancıların Sırbistan’daki vergi mukimliği yalnızca 183 gün kuralına bağlı değildir. Yabancı bir kişi, Sırbistan’da yerleşim yerinin veya ticari ve hayati menfaatler merkezinin bulunması hâlinde 183 günlük süre dolmadan da Sırbistan’da vergi mukimi hâline gelebilir.

Geçici ikamet, daimi ikamet, konut mülkiyeti, şirket kurulması ve müdürlük görevi vergi mukimliğinin değerlendirilmesinde önemli unsurlar olabilir. Ancak bu unsurlardan hiçbiri her durumda tek başına kesin ve nihai bir sonuç doğurmaz.

Sırbistan’da vergi mukimi olan bir kişinin hem Sırbistan’da hem de yurt dışında elde ettiği gelirleri beyan etme yükümlülüğü doğabilir. Sırbistan’da vergi mukimi olmayan bir kişinin de Sırbistan kaynaklı gelirleri bakımından vergisel yükümlülükleri bulunabilir.

İki ülkenin aynı kişiyi eş zamanlı olarak kendi vergi mukimi kabul etmesi hâlinde, ilgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının hükümlerinin incelenmesi gerekir. Bu durumda sürekli kullanılabilir konut, hayati menfaatlerin merkezi, mutat olarak bulunulan yer ve vatandaşlık gibi kriterler değerlendirilebilir.

Vergi mukimlik belgesi ile POR-1 ve POR-2 formları, uluslararası vergi anlaşmalarının uygulanması bakımından önem taşır. Yurt dışında vergi ödenmiş olması, gelirin Sırbistan’da beyan edilmesi yükümlülüğünü otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Vergi yükümlülükleri ile sosyal güvenlik primi yükümlülüklerinin ise birbirinden ayrı olarak değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yabancı Bir Kişi Ne Zaman Sırbistan’da Vergi Mukimi Olur?

Yabancı bir kişi; Sırbistan’da yerleşim yerinin bulunması, ticari ve hayati menfaatler merkezinin Sırbistan’da bulunması veya ilgili 12 aylık dönem içerisinde Sırbistan’da 183 gün veya daha uzun süre bulunması hâlinde vergi mukimi olabilir.

183 Gün, Vergi Mukimliğinin Tek Kriteri midir?

Hayır. Yerleşim yeri ile ticari ve hayati menfaatlerin merkezi, birbirinden bağımsız alternatif vergi mukimliği kriterleridir.

Sırbistan’da 183 Günlük Kalış Süresi Nasıl Hesaplanır?

İlgili 12 aylık dönem içerisinde Sırbistan’da fiziken geçirilen kesintisiz ve kesintili süreler birlikte hesaplanır. Sırbistan’dan kısa süreli ayrılışlar, daha önce ülkede geçirilen günleri ortadan kaldırmaz.

Sırbistan’a Giriş ve Sırbistan’dan Çıkış Günleri Hesaba Dahil Edilir mi?

Evet. Günün yalnızca bir bölümünde Sırbistan’da bulunulması dahi tam gün olarak hesaba katılabilir. Ancak yalnızca transit geçiş yapılan bazı özel durumlarda farklı kurallar uygulanabilir.

Ticari ve Hayati Menfaatlerin Merkezi Ne Anlama Gelir?

Ticari ve hayati menfaatlerin merkezi, kişinin en önemli ailevi, kişisel, mesleki ve ekonomik bağlarının bulunduğu yeri ifade eder.

Geçici İkamet İzni Otomatik Olarak Vergi Mukimliği Anlamına Gelir mi?

Hayır. Geçici ikamet statüsü ile vergi mukimliği birbirinden farklı hukuki statülerdir.

Daimi İkamet, Yabancı Kişinin Vergi Mukimi Olduğu Anlamına Gelir mi?

Daimi ikamet, Sırbistan ile güçlü bir bağ teşkil eder. Bununla birlikte vergi mukimliği, ilgili vergi mevzuatında öngörülen kriterler ve somut olayın koşulları dikkate alınarak ayrıca değerlendirilir.

Konut Satın Almak Vergi Mukimliği Doğurur mu?

Tek başına hayır. Ancak konutun yabancı kişinin sürekli kullanımına hazır olması ve yaşam merkezinin bir parçasını oluşturması, vergi mukimliğinin değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.

Sırbistan’da Şirket Kurmak Kişisel Vergi Mukimliği Doğurur mu?

Otomatik olarak doğurmaz. Şirket kurucusunun nerede yaşadığı, çalıştığı, şirketi nereden yönettiği ve menfaatler merkezinin nerede bulunduğu ayrıca değerlendirilmelidir.

Yabancı Bir Şirket Müdürü Sırbistan’da Vergi Mukimi Olmayabilir mi?

Vergi mukimliği; Sırbistan’da geçirilen gün sayısına, kişinin yaşamını sürdürdüğü yere, menfaatler merkezine ve uygulanabilir uluslararası anlaşmaya bağlı olarak değişebilir.

Dijital Göçebe Sırbistan’da Vergi Öder mi?

Dijital göçebe, Sırbistan’da vergi mukimi hâline gelmesi veya Sırbistan’da vergilendirilmesi gereken bir gelir elde etmesi durumunda vergi yükümlülüğüne tabi olabilir.

Sırbistan’da Vergi Mukimi Olan Kişi Yurt Dışından Elde Ettiği Hangi Gelirleri Beyan Eder?

Ücret gelirleri, temettüler, faiz gelirleri, serbest çalışmadan elde edilen gelirler, kira gelirleri, değer artış kazançları, müdürlük görevinden elde edilen gelirler ve diğer gelirler vergi açısından dikkate alınabilir.

Sırbistan’da Vergi Mukimi Olmayan Kişinin Hangi Vergi Yükümlülükleri Vardır?

Vergi mukimi olmayan bir kişi; Sırbistan’da gerçekleştirilen çalışmadan elde edilen gelir, Sırbistan’daki taşınmazlardan elde edilen kira geliri ve Sırbistan’da yerleşik bir şirketten elde edilen temettü geliri dahil olmak üzere Sırbistan kaynaklı gelirleri üzerinden vergilendirilebilir.

Sırbistan’a Geldikten Sonra Vergi Mukimliği Ne Zaman Başlar?

Vergi mukimliği, kişinin Sırbistan’a ilk giriş tarihinden veya ilgili vergi mukimliği kriterlerinden birini karşıladığı tarihten itibaren başlayabilir. Dolayısıyla vergi mukimliğinin başlaması için mutlaka 183. günün beklenmesi gerekmez.

Sırbistan’dan Ayrıldıktan Sonra Vergi Mukimliği Ne Zaman Sona Erer?

Vergi mukimliği, kişinin Sırbistan’dan kesin olarak ayrılması ve artık Sırbistan’da yerleşim yeri, menfaatler merkezi veya vergi mukimliğine yol açan başka bir kriterinin bulunmaması hâlinde sona erebilir.

Çifte Vergi Mukimliği Nedir?

Çifte vergi mukimliği, iki ülkenin kendi iç mevzuatları uyarınca aynı kişiyi eş zamanlı olarak kendi vergi mukimi kabul ettiği durumdur.

İki Ülkede Vergi Mukimliği Durumu Nasıl Çözümlenir?

İlgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması incelenerek sürekli kullanılabilir konut, hayati menfaatlerin merkezi, mutat olarak bulunulan yer ve vatandaşlık gibi kriterler değerlendirilir.

Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması Nedir?

Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması, iki ülke arasındaki vergilendirme yetkisinin paylaşımını ve aynı gelir üzerinden doğabilecek çifte vergilendirmenin nasıl önleneceğini düzenleyen uluslararası bir anlaşmadır.

Vergi Mahsubu Nasıl Uygulanır?

Başka bir ülkede ödenen vergi, aynı gelir üzerinden Sırbistan’da ödenmesi gereken verginin ilgili tutarına kadar mahsup edilebilir.

Vergi Mukimlik Belgesi Nedir?

Vergi mukimlik belgesi, uluslararası bir vergi anlaşmasının uygulanması amacıyla kişinin belirli bir ülkenin vergi mukimi olduğunu kanıtlayan belgedir.

POR-1 Formu Nedir?

POR-1, kişinin Sırbistan’da vergi mukimi olduğunu kanıtlayan belgedir.

POR-2 Formu Nedir?

POR-2, Sırbistan’da vergi mukimi olmayan bir kişinin, uluslararası bir vergi anlaşmasının uygulanması amacıyla başka bir ülkenin vergi mukimi olduğunu kanıtlaması için kullanılan belgedir.

Yurt Dışında Vergisi Ödenmiş Bir Gelirin Sırbistan’da Beyan Edilmesi Gerekir mi?

Vergi başka bir ülkede ödenmiş olsa dahi, söz konusu gelirin Sırbistan’da beyan edilmesi gerekebilir. Vergi mahsubu imkânının ve ilgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının hükümlerinin ayrıca incelenmesi gerekir.

Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması Sosyal Güvenlik Primlerini de Düzenler mi?

Otomatik olarak düzenlemez. Sosyal güvenlik primleri ve sosyal güvenlik statüsü, ayrı mevzuat hükümleri ve sosyal güvenlik anlaşmaları kapsamında değerlendirilir.


En son makaleler